ການຄຸ້ມຄອງພາລະການຝຶກຊ້ອມດ້ວຍ AI: ການປ้องกันການບາດເຈັບຈາກການຫຼິ້ນກິລາທີ່ປ່ຽນຈາກ "ຄວາມຮູ້ສຶກ" ມາສູ່ "ຕົວເລກ"

ຄູຝຶກສມັດທະພາບທາງຮ່າງກາຍ (Fitness Coach) ທ່ານໜຶ່ງທີ່ເຄີຍພາທີມງານໃນສະຖາບັນການສຶກສາຊັ້ນສູງ ໄດ້ເຄີຍເວົ້າປະໂຫຍກໜຶ່ງກັບຂ້ອຍ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍຈື່ຕິດຫູມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນວ່າ: "ນັກກິລາຂອງພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ຖືກຄູ່ແຂ່ງຕີຈົນເສຍໄຊ, ແຕ່ຖືກການຊ້ອມີ່ມາກ່ອນໜ້ານີ້ສອງອາທິດແລ້ວຕ່າງຫາກທີ່ລົ້ມພວກເຂົາ."

ເພິ່ນໝາຍເຖິງສະຖານະການແບບປົກກະຕິທົ່ວໄປ—ຄືກ່ອນການແຂ່ງຂັນຈະເລີ່ມມີຄວາມຕຶງຄຽດ, ຄູຝຶກກໍ່ເພີ່ມປະລິມານການຊ້ອມ, ນັກກິລາເອງກໍ່ຢາກຊ້ອມໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ, ສຸດທ້າຍກ່ອນການແຂ່ງຂັນໜຶ່ງອາທິດກໍ່ມີຄົນບາດເຈັບກ້າມເນື້ອ. ພາຍຫຼັງເກີດເຫດການທຸກຄົນມັກເວົ້າວ່າ "ໂຊກບໍ່ດີ".

ຄວາມຈິງແລ້ວ ນັ້ນບໍ່ແມ່ນເລື່ອງຂອງຄວາມໂຊກຮ້າຍ ແຕ່ມັນແມ່ນສິ່ງທີ່ສາມາດສັງເກດເຫັນລ່ວງໜ້າໄດ້.

ພາລະໂຫຼດໃນການຊ້ອມ (Training Load) ແທ້ຈິງແລ້ວແມ່ນວັດແທກຫຍັງ?

"ພາລະໂຫຼດ" ໃນວິທະຍາສາດການກິລາແບ່ງອອກເປັນສອງປະເພດ: ພາລະໂຫຼດພາຍນອກ (External Load) ຄືສິ່ງที่คุณໄດ້ເຮັດລົງໄປແທ້ໆ (ແລ່ນໄປຈັກກິໂລແມັດ, ຄວາມຖີ່ໃນການອອກຕົວແລ່ນໄວ, ຍົກນ້ຳໜັກໜັກສໍ່າໃດ), ສ່ວນ ພາລະໂຫຼດພາຍໃນ (Internal Load) ຄືຮ່າງກາຍໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໜັກໜ່ວງສໍ່າໃດ (ອັດຕາການເຕັ້ນຂອງຫົວໃຈ, ຄວາມຮູ້ສຶກອິດເມື່ອຍ, ສະຖານະການຟື້ນຟູຮ່າງກາຍ).

ຕໍ່ໃຫ້ແລ່ນຫ້າກິໂລແມັດເທົ່າກັນ ແຕ່ໃນມື້ນອນຫຼັບບໍ່ພຽງພໍ ພາລະໂຫຼດທີ່ມີຕໍ່ຮ່າງກາຍແມ່ນແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ນີ້ຄືເຫດຜົນວ່າເປັນຫຍັງການເບິ່ງພຽງແຕ່ຕາຕະລາງການຊ້ອມຈຶ່ງຍັງບໍ່ພຽງພໍ.

ວິທີການທີ່ມັກພົບເຫັນໃນທີມອາຊີບຄື ให้นັກກິລາໃສ່ເສື້ອແຂນກຸດທີ່ມີລະບົບ GPS ແລະ ເຊັນເຊີວັດແທກການເຄື່ອນໄຫວຢູ່ດ້ານໃນ ເພື່ອບັນທຶກໄລຍະທາງໃນການແລ່ນ, ຈຳນວນຄັ້ງໃນການເລັ່ງ ແລະ ຫຼຸດຄວາມໄວ, ລວມເຖິງພາລະໂຫຼດຈາກແຮງກະທຳ. Catapult ຖືເປັນຊື່ທີ່ພົບເຫັນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນວົງການນີ້, ມີຫຼາຍກວ່າສີ່ພັນທີມທົ່ວໂລກກຳລັງນຳໃຊ້ຢູ່. ສຳລັບປະເພດກິລາໃນຮົ່ມ ເນື່ອງຈາກສັນຍານ GPS ບໍ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ ຈຶ່ງຕ້ອງປ່ຽນມາໃຊ້ລະບົບກຳນົດຕຳແໜ່ງຄວາມຖີ່ກວ້າງ (Ultra-Wideband), ເຊິ່ງເຕັກໂນມັດຈາກ KINEXON ນີ້ເອງຄືຊຸດທີ່ NBA ແລະ NFL ກໍາລັງໃຊ້ງານກັນຢູ່.

ບົດບາດຂອງ AI ໃນທີ່ນີ້ ອາດຈະແຕກຕ່າງຈາກที่คุณຄິດ

ຫຼາຍຄົນມักເຂົ້າໃຈວ່າໜ້າທີ່ຂອງ AI ຄື "ການທາຍວ່າໃຜຈະໄດ້ຮັບບາດເຈັບ". ຄວາມຄິດເຫັນແບບນີ້ແມ່ນກວ້າງເກີນໄປ.

ໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ ແພລດຟອມຕ່າງໆເຊັ່ນ Zone7 ກໍາລັງເຮັດໜ້າທີ່ລວບລວມຂໍ້ມູນທີ່ທີມງານມີຢູ່ແລ້ວ—ບໍ່ວ່າຈະເປັນ ພາລະໂຫຼດໃນການຊ້ອມ, ການທົດສອບສມັດທະພາບ, ບັນທຶກການບາດເຈັບໃນອະດີດ—ມารວມເຂົ້າກັນ, ເພື່ອຄິດໄລ່ລະດັບຄວາມສ່ຽງຂອງນັກກິລາແຕ່ລະຄົນ ພ້ອມທັງລະບຸປັດໄຈທີ່ກະຕຸ້ນໃຫ້ເກີດການແຈ້ງເຕືອນ.

ຈຸດແຕກຕ່າງແມ່ນຫຍັງ? ການເວົ້າວ່າ "ນັກກິລາຄົນນີ້ຈະບາດເຈັບໃນອາທິດໜ້າ" ຖືວ່າເປັນການທາຍໝໍດູ, ແຕ່ການເວົ້າວ່າ "ນັກກິລາຄົນນີ້ມີພາລະໂຫຼດສູງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນສາມອາທິດຜ່ານມາ, ແລະ ຄັ້ງຫຼ້າສຸດທີ່ມີສະຖານະການຄ້າຍຄືກັນນີ້ ກໍ່ເກີດການບາດເຈັບກ້າມເນື້ອພາຍໃນສອງອາທິດຕໍ່ມາ" ນີ້ແມ່ນຂໍ້ມູນທີ່ມີປະໂຫຍດ. ຂໍ້ທຳອິດເຊື່ອຖືບໍ່ໄດ້, ແຕ່ຂໍ້ທີສອງແມ່ນມີປະໂຫຍດຫຼາຍ.

ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ເລື່ອງນີ້ມີເງື່ອນໄຂເບື້ອງຕົ້ນໜຶ່ງທີ່ມักຖືກມອງຂ້າມຄື: ຕົວແບບ (Model) ຕ້ອງເພິ່ງພາອາໄສຂໍ້ມູນ. ຖ້າຫາກວ່າໃນອະດີດທີມງານບໍ່ມີການບັນທຶກປະລິມານການຊ້ອມ ແລະ ອາການບາດເຈັບຢ່າງເປັນລະບົບ, ໄລຍະເດືອນທຳອິດຫຼັງຈາກເລີ່ມນຳໃຊ້ກໍ່ຈະເປັນການຕື່ມຂໍ້ມູນໃຫ້ຄົບຖ້ວນເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ແມ່ນການຮັບຄຳແນະນຳ. ນີ້ຈຶ່ງເປັນເຫດຜົນວ່າເປັນຫຍັງຫຼາຍໆທີມຊື້ລະບົບມารຽນແລ້ວຮູ້ສຶກວ່າ ບໍ່ມີປະໂຫຍດ—ບໍ່ແມ່ນເພາະລະບົບໃຊ້ການບໍ່ໄດ້, ແຕ່ຍັງບໍ່ມີຂໍ້ມູນໃຫ້ຮຽນຮູ້ຕ່າງຫາກ.

ທີມທີ່ບໍ່ມີງົບປະມານ ສາມາດເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍວິທີນີ້

ອຸປະກອນສວມໃສ່ຊຸດໜຶ່ງມີລາຄາຫຼັກແສນ, ທີມໂຮງຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ ແລະ ທີມສະໝັກຫຼິ້ນໃນໄຕ້ຫວັນບໍ່ສາມາດຮັບພາລະຄ່າໃຊ້ຈ່າຍນີ້ໄຫວ. ແຕ່ສ່ວນທີ່ມີຄ່າຫຼາຍທີ່ສຸດຂອງການຕິດຕາມພາລະໂຫຼດ ຄວາມຈິງແລ້ວແມ່ນບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ຮາດແວລາຄາແພງເລີຍ.

ຄ່າຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຂອງການອອກກຳລັງກາຍແບບຫົວຂໍ້ (RPE) ຄູນດ້ວຍໄລຍະເວລາໃນການຊ້ອມ ຄືດັດຊະນີພາລະໂຫຼດໃນການຊ້ອມທີ່ວິທະຍາສາດການກິລານຳໃຊ້ມາເປັນເວລາຫຼາຍທົດສະວັດແລ້ວ. ວິທີການແມ່ນງ່າຍຈົນໜ້າຂັນ:

1. ທຸກຄັ້ງທີ່ການຊ້ອມສິ້ນສຸດລົງໄດ້ເຄິ່ງຊົ່ວໂມງ, ให้นັກກິລາຕື່ມຄະແນນຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຕາມຄວາມຮູ້ສຶກຕົນເອງຕັ້ງແຕ່ 0 ເຖິງ 10
2. ເອົາຄະແນນນັ້ນມາຄູນກັບຈຳນວນນາທີທີ່ຊ້ອມ, ຈະໄດ້ພາລະໂຫຼດຂອງມື້ນັ້ນ
3. ບວກสะສົມເປັນພາລະໂຫຼດຂອງອາທິດ
4. ຄິດໄລ່ "ພາລະໂຫຼດຂອງອາທິດຫຼ້າສຸດ ÷ ຄ່າສະເລ່ຍຂອງສີ່ອາທິດຜ່ານມາ"

ຂໍ້ທີສີ່ນີ້ຄື ອັດຕາສ່ວນພາລະໂຫຼດຊົ່ວຄາວຕໍ່ພາລະໂຫຼດສະສົມ (Acute:Chronic Workload Ratio) ທີ່ມักຖືກຍົກມາອ້າງອີງຢູ່ເລື້ອຍໆ. ຖ້າອັດຕາສ່ວນສູງຂຶ້ນຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ, ມັນໝາຍຄວາມວ່າປະລິມານການຊ້ອມເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນໄລຍະເວລາສັ້ນໆ, ແລະ ນັ້ນຄືຈຸດທີ່ເຮົາຄວນເອົາໃຈໃສ່ເປັນິເສດ. ເຖິງແມ່ນວ່າວົງການວິຊາການຈະຍັງມີການຖົກຖຽງກັນກ່ຽວກັບວິທີການຄິດໄລ່ດັດຊະນີນີ້, ແຕ່ໃນຖານະໄຟເຕືອນໄພອັນທຳອິດສຳລັບທີມລະດັບຮາກຖານ, ມັນກໍ່ພຽງພໍແລ້ວ.

ພຽງມີ Google Form 1 ສະບັບ, ຕາຕະລາງຄຳນວນ (Spreadsheet) 1 ອັນ, ພ້ອມດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈທີ່ຈະໃຊ້ເວລາ 5 ນາທີຕໍ່ມື້ໃນການກວດກາ, ເລື່ອງນີ້ກໍ່ສາມາດເລີ່ມຕົ້ນໄດ້ແລ້ວ.

3 ສິ່ງທີ່ມักຖືກເຂົ້າໃຈຜິດຫຼາຍທີ່ສຸດ

ອັນທີໜຶ່ງ, ຂໍ້ມູນບໍ່ໄດ້ເປັນຜູ້ຕັດສິນໃຈ. ເມື່ອລະບົບສະແດງໄພສີແດງຂຶ້ນມາ, ມັນຄືການແຈ້ງເຕືອນໃຫ້ທ່ານໄປກວດເບິ່ງນັກກິລາຄົນນັ້ນ, ບໍ່ແມ່ນການບັງຄັບໃຫ້ທ່ານຕັດອອກຈາກรายຊື່ທັນທີ. ການຕັດສິນໃຈຕົວຈິງຕ້ອງປະສົມປະສານกับการກວດຄຳໂດຍນັກກາຍຍະບຳບັດ, ຄວາມຄິດເຫັນສ່ວນຕົວຂອງນັກກິລາ ແລະ ຄວາມສຳຄັນຂອງການແຂ່ງຂັນ.

ອັນທີສອງ, ພາລະໂຫຼດໃນມື້ແຂ່ງຂັນມักຖືກມອງຂ້າມ. ຫຼາຍທີມບັນທຶກສະເພາະການຊ້ອມ, ແຕ່ຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນໃນການແຂ່ງຂັນມักຈະສູງເປັນສອງເທົ່າຂອງການຊ້ອມ. ຖ້າຕົກหลົ່ນສ່ວນນີ້ໄປ, ພາລະໂຫຼດສະສົມທັງໝົດກໍ່ຈະຜິດພາດໄປໝົດ.

ອັນທີສາມ, ການຟື້ນຟູຮ່າງກາຍແມ່ນບັນທຶກໄດ້ຍາກກວ່າການຊ້ອມ. ການນອນຫຼັບ, ໂພຊະນາການ, ຄວາມຄຽດຈາກການຮຽນ, ບັນຫາຄວາມຮັກ—ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ລ້ວນແຕ່ມີຜົນກະທົບຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຕໍ່ນັກກິລາໄວລຸ້ນ, ແຕ່ເກືອບຈະບໍ່ເຄີຍປະກົດຢູ່ໃນລະບົບພາລະໂຫຼດໃດໆເລີຍ. ຄູຝຶກທີ່ມີປະສົບການຮູ້ດີວ່າ ເມື່ອນັກກິລາເດັກຄົນໃດຄົນໜຶ່ງມີອາການຜິດປົກກະຕິໃນຊ່ວງນີ້ ສ່ວນໃຫຍ່ແລ້ວແມ່ນບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຕາຕະລາງການຊ້ອມເລີຍ.

ສະຖານະການຕົວຈິງໃນໄຕ້ຫວັນ

ວົງການກິລາອາຊີບໃນໄຕ້ຫວັນຊ່ວງສອງສາມປີມານີ້ ໄດ້ເລີ່ມນຳໃຊ້ລະບົບຕິດຕາມພາລະໂຫຼດແລ້ວ, ແຕ່ໃນລະດັບຮາກຖານຍັງคงຈົມຢູ່ກັບຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າ "ນັກກາຍຍະບຳບັດຕັດສິນໃຈຕາມປະສົບການ". ນີ້ບໍ່ແມ່ນຍადມາຈາກຄູຝຶກບໍ່ໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນ, ແຕ່ມັນແມ່ນບັນຫາດ້ານໂຄງສ້າງຊັບພະຍາກອນ: ນັກກາຍຍະບຳບັດ 1 ຄົນອາດຈະຕ້ອງຮັບຜິດຊອບເຖິງ 3 ທີມໃນເວລາเดียวกัน, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີເວລາພຽງພໍໃນການຕິດຕາມຂໍ້ມູນໃນໄລຍະຍາວ.

ຂ້ອຍຄິດວ່າເສັ້ນທາງທີ່ເປັນຈິງ ແລະ ເໝາະສົມມີຢູ່ 2 ເສັ້ນທາງ.

ເສັ້ນທາງທຳອິດແມ່ນການຈັດເກັບຂໍ້ມູນໄວ້ກ່ອນ. ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຕອນນີ້ທ່ານຈະຍັງວິເຄາະບໍ່ເປັນ, ແຕ່ການເລີ່ມໃຊ້ແບບຟອມງ່າຍໆເພື່ອບັນທຶກປະລິມານການຊ້ອມ ແລະ ອາການບາດເຈັບ, ອີກໜຶ່ງປີຕໍ່ມາທ່ານຈະມີຊຸດຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ມີໃຜຄື. ຕົ້ນທຶນຂອງເລື່ອງນີ້ແມ່ນເກືອບເທົ່າກັບສູນ, ແຕ່ຄຸນຄ່າຈະສະສົມເພີ່ມຂຶ້ນຕາມກາລະເວລາ.

ເສັ້ນທາງທີສອງແມ່ນການຮ່ວມມືກັບภาคວິຊາພະລະສຶກສາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ. ຄວາມສາມາດໃນການຄົ້ນຄວ້າດ້ານວິທະຍາສາດການກິລາຂອງໄຕ້ຫວັນຖືວ່າດີພໍສົມຄວນ, ນັກສຶກສາພະລະສຶກສາຕ້ອງການຂໍ້ມູນຕົວຈິງໄປເຮັດບົດວິໄຈ, ແລະ ທາງທີມກ็ຕ້ອງການຜູ້ຊ່ຽວຊານມາຊ່ວຍວິເຄາະຂໍ້ມູນ, ນີ້ຈຶ່ງເປັນການຈັບຄູ່ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດທັງສອງຝ່າຍ (Win-Win). ຖ້າທຽບກັບການຄົ້ນຄວ້າດ້ວຍຕົນເອງແລ້ວ, ການຊອກຫານັກສຶກສາປະລິນຍາໂທມາຮ່ວມມືນຳມักຈະເຮັດໃຫ້ໄປໄດ້ໄວກວ່າ.

ສຳລັບການຈັດຊື້ອຸປະກອນ, ຄຳແນະນຳຂອງຂ້ອຍຄື ໃຫ້ຖາມຄຳຖາມນີ້ກ່ອນ: ຫຼັງຈາກຊື້ມາແລ້ວ ໃຜຈະເປັນຄົນເບິ່ງຕົວເລກເຫຼົ່ານັ້ນ? ຖ້າບໍ່ມີໃຜຮັບຜິດຊອບໃນການຕີຄວາມໝາຍ, ອຸປະກອນສວມໃສ່ເຫຼົ່ານັ້ນກໍ່ຈະເປັນພຽງແຕ່ເສື້ອແຂນກຸດລາຄາແພງກອງໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ. ຄຳເວົ້ານີ້ອາດຈະຟັງແລ້ວເຈັບຫົວໃຈ, ແຕ່ມັນແມ່ນຂຸມພາງທີ່ຂ້ອຍເຫັນຫຼາຍໆທີມຕົກລົງໄປຫຼາຍທີ່ສຸດ.

ບົດສະຫຼຸບ ແລະ ຄວາມເຫັນຈາກ TheAI學院

ສຳລັບເລື່ອງການປ້ອງກັນການບາດເຈັບຈາກການຫຼິ້ນກິລາ, ສິ່ງທີ່ມີລາຄາແພງທີ່ສຸດບໍ່ເຄີຍແມ່ນອຸປະກອນ, ແຕ່ແມ່ນລາຄາທີ່ຕ້ອງຈ່າຍເມື່ອຜູ້ຫຼິ້ນຕົວຫຼັກຕ້ອງພັກຮັກສາຕົວເຖິງຫົກອາທິດ. ທີມອາຊີບຄິດໄລ່ເລື່ອງນີ້ຢ່າງລະອຽດຖີ່ຖ້ວນ ພວກເຂົາຈึงຍອມຊື້; ສ່ວນທີມຮາກຖານບໍ່ມີງົບປະມານພຽງພໍ ຈຶ່ງຕ້ອງເພິ່ງພາປະສົບການ—ແຕ່ໃນຊ່ອງຫວ່າງນີ້ ຄວາມຈິງແລ້ວສາມາດທົດແທນໄດ້ດ້ວຍວິທີການພື້ນຖານ (土法煉鋼).

ຄວາມເຫັນ: ຄຸນຄ່າທີ່ແທ້ຈິງຂອງການຕິດຕາມພາລະໂຫຼດ ບໍ່ໄດ້ຢູ່ທີ່ການທາຍອນາຄົດ, ແຕ່ມັນຢູ່ທີ່ການປ່ຽນຄຳເວົ້າທີ່ວ່າ "ຂ້ອຍຮູ້ສຶກວ່າລາວອິດເມື່ອຍໜ້ອຍໜຶ່ງ" ໃຫ້ກາຍເປັນ "ພາລະໂຫຼດໃນສາມອາທິດນີ້ຂອງລາວສູງກວ່າເດືອນກ່ອນ 40%". ປະໂຫຍກທຳອິດບໍ່ສາມາດນຳມາປຶກສາຫາລືກັນໄດ້, ແຕ່ປະໂຫຍກທີສອງແມ່ນສາມາດນຳມາປຶກສາຫາລືກັນໄດ້.

ຄຳແນະນຳທີ່ເປັນຮູບປະທຳສຳລັບຜູ້ອ່ານ: ເລີ່ມເກັບຂໍ້ມູນ RPE ໃນເດືອນນີ້ເລີຍ. ໃຊ້ແບບຟອມ 1 ສະບັບ, ໃຊ້ເວລາ 5 ນາທີຫຼັງການຊ້ອມແຕ່ລະຄັ້ງ, ແລະ ເຮັດໃຫ້ຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດລະດູການ. ຈົນກວ່າຈະຮອດມື້ໜຶ່ງທີ່ທ່ານສາມາດເວົ້າກັບຄູຝົກດ້ວຍຕົວເລກວ່າ "ພາລະໂຫຼດຂອງລາວໃນອາທິດແລ້ວນີ້ແມ່ນສອງເທົ່າຂອງປົກກະຕິ", ທ່ານຈະເຂົ້າໃຈເຖິງຄຸນຄ່າຂອງເລື່ອງນີ້—ແລະ ໃນເວລານັ້ນ ທ່ານຍັງບໍ່ໄດ້ເສຍເງິນຈັກກີບ